Ι. Μ. ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΡΙΣΤΟΥ

 

Η Καλαβρία, και κατ' επέκταν η Μεγάλη Ελλάδα, υπήρξε για αιώνες χώρα όπου η ανατολική πνευματικότης ήταν εμφανής και καρποφόρος επί αιώνες. Ένας από τους πολλούς οσίους που ανέδειξε είναι και ο όσιος Ιωάννης. Γεννήθηκε σ' ένα χαρέμι του Παλέρμο γύρω στα 1000 μ.Χ. από μια καλαβρέζα σκλάβα. Αυτή, όταν ο γιός της έφτασε στην ηλικία των δεκατεσσάρων ετών, του φανέρωσε την αληθινή του καταγωγή και τον συμβούλεψε να περάσει στην Καλαβρία και να βαπτισθή χριστιανός. Το παιδί έφτασε στα μέρη του Στύλου και έλαβε το βάπτισμα από τον τοπικό επίσκοπο. Έπειτα, ποθώντας την έντονη πνευματική ζωή έγινε μοναχός εδώ, με πνευματικούς οδηγούς τους γέροντες Αμβρόσιο και Νικόλαο. Πρόκαψε πολύ στη μοναστική ζωή κι ο Θεός τον αξίωσε να τελέση και θαύματα ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει εκείνο κατά το οποίο συνέλεξε με τρόπο θαυμαστό τα στάχυα των θεριστών κοντά στο σημερινό Μοναστεράτσε (=Μοναστιράκι) κι έτσι έλαβε την προσωνυμία του Θεριστού. Η μνήμη του τελείται στις 24 Φεβρουαρίου.

Ο σωζόμενος ιερός ναός του μοναστηριού χτίστηκε γύρω στα 1100. Οι κατακτητές Νορμανδοί προσπάθησαν να επιβάλουν και δυτικά στοιχεία σ' αυτόν. Έτσι θα λέγαμε ότι έχει ανατολικά και δυτικά στοιχεία. Τα οξυκόρυφα τόξα που στηρίζουν τον τρούλλο π.χ. και η τοιχογραφία του οσίου στην αψίδα του ιερού είναι εμφανώς δυτικά. Στον αριστερό χώρο διασώζονται τοιχογραφίες του 13. αιώνας.

Η διαρκής απομάκρυνση από την Ανατολική και ο επιτεινόμενος εκλατινισμός της Μεγάλης Ελλάδας έφεραν σε κατάσταση παρακμής το μοναστήρι. Αφετηρία του εκλατινισμού στάθηκε το σύμφωνο του Μέλφι (23 Αυγούστου 1059) μεταξύ Πάπα και Νορμανδών με το οποίο οι τελευταίοι πήραν την άδεια του Ποντίφηκος να υπαγάγουν την ορθόδοξη Μεγάλη Ελλάδα στη Ρώμη.

Όταν τον Νοέμβριο του 1457 έφθασε στο μοναστήρι για επιθεώρηση ο Αθανάσιος Χαλκεόπουλος, πρώην Αγιορείτης, το βρήκε σε μεγάλη παρακμή. Οι τελευταίοι παπικοί μοναχοί, το εγκατέλειψαν στα 1662 μεταφέροντας τα λείψανα των τριών αγίων στον άγιο Ιωάννη τον Νέο, όπου βρίσκονται ακόμη, στο Στύλο.

Το Δεκέμβριο του 1994 η Κοινότητας Μπιβόντζι (Bivongi, Reggio Calabria) επέστρεψε το μοναστήρι στους ορθοδόξους μοναχούς οι οποίοι εγκατεστάθησαν οριστικά σ' ένα παρακείμενο οίκημα, το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου. Η μονή υπάγεται στην ελληνορθόδοξη αρχιεπισκοπή Ιταλίας που έχει έδρα τη Βενετία.

*******